Sıkça Sorulan Sorular

Avrupa Birliği ülkeleri içerisinde tüketiciye sunulan kozmetik ürünler, Avrupa Birliği Regülasyonuna (1223/ 2009/ EC) tabi olduğu gibi, Türkiye sınırları içerisinde faaliyet gösteren üreticiler ve ithalatçılar tarafından tüketicinin kullanımına sunulan kozmetik ürünler de 5324 sayılı Kozmetik Kanunu ve Kozmetik Yönetmeliğine tabidir. Bütün bu söz konusu kozmetik ürünlerin üretimi ve pazarlanması, adı geçen mevzuat uyarınca yapılmaktadır.

AB mevzuatı göre herhangi bir kozmetik ürünü, normal kullanım koşulları altında insan sağlığına hiçbir şekilde zarar vermemelidir. Tüm kozmetik ürünler, tüketiciye sunulmadan önce, bu kural doğrultusunda ve yine söz konusu mevzuat içerisinde tanımlandığı şekilde güvenlik testlerine tabi tutulmaktadır. Tüm bu hüküm ve kurallar Türkiye’deki tüketiciye sunulan kozmetik ürünler için de geçerlidir, çünkü ülkemizdeki kozmetik mevzuatı AB mevzuatına uyumlu olarak hazırlanmıştır.

Triklosan kozmetik ve temizlik ürünlerinde bakteri oluşumu engelleyici etkisi olması sebebiyle kullanılmaktadır. Koruyucu madde olarak kullanılan Triklosan, ürünün bozulmasını engellerken aynı zamanda ciltteki olası bakteri oluşumunu azaltmaktadır. Diş macunları ve ağız çalkalama suları gibi ağız temizliği ürünleri ile sabun, el yıkama jelleri ve deodorant gibi ürünlerde de kullanılan Triklosanın mikropların çoğalmasını engellemesi ve enfeksiyon riskini azaltması gibi etkilerinin olduğu bilinmektedir.

Daha fazla bilgi için Kozmetik Ürün Bileşenleri sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

Ftalatlar, kozmetik ürünlerde çözücü, akışkanlaştırıcı veya acı tat verici olarak kullanılmaktadır. Kozmetik ve kişisel bakım ürünlerinde en sık kullanılan Ftalat, Dietil Ftalat’tır (DEP). Diizobütil Ftalat (DiBP) ve DibütilFtalat (DnBP) ise kozmetik ürünlerde kullanılmaz. Kozmetik ürünlerde kullanılan Ftalatların hamileler ve bebekler üzerinde olumsuz bir etkisi olması söz konusu değildir.

DEP’in uzun ve güvenli bir kullanım geçmişi vardır ve tüketiciler rutin olarak havada, suda, plastiklerde, tıbbi cihazlarda ve ilaçlarda DEP’e maruz kalmaktadırlar. Amerika İlaç ve Gıda Dairesi (U.S. Food and Drug Administration, FDA) ve Avrupa Komisyonu, Tüketici Güvenliği Komitesi’nin (Scientific Committee on Consumer Safety, SCCS) yaptığı araştırmalar sonucunda kozmetik ve kişisel bakım ürünlerinde kullanılan DEP’nin insan sağlığına bir risk teşkil etmediği belirlenmiştir.

Daha önce kullanmış olduğunuz bir ürün olsa dahi, ürün ambalajı üzerinde yazılı olan kullanım talimatlarını dikkatli bir şekilde okumanız ve uygulamanız gerekmektedir. Genellikle saç boyalarını kullanmadan 48 saat önce alerji testi yapılması ve kızarıklık, yanma ve kaşıntı olması halinde kullanılmaması önerilmektedir.

Alerjik reaksiyon göstermeniz o ürünün güvensiz olduğu anlamına gelmez. Üreticiler için tüketici güvenliği sektörün birincil önceliğidir. Ürün, güvenli olmasına rağmen her tüketici farklı bir bünyeye sahip olduğu için bazı bireylerde alerjik reaksiyona sebep olabilir. Bu nedenle alerjik reaksiyon riski taşıyan saç boyası gibi ürünlerde kullanmadan önce alerji testi yapılması tüketiciyi korumak adına önerilmektedir. Aynı zamanda kozmetiklerde kullanılan bileşenlerin güvenliği yasalar tarafından da sıkı kontrol ve denetim altındadır.

Ürün ambalajlarında yer alan “alkolsüzdür” iddiaları genellikle üründe etanolün kullanılmadığını tüketiciye anlatmak amacıyla kullanılmaktadır. Bunun sebebi günlük dilde alkol denildiğinde etanol ya da etil alkolün kastedilmesidir. Etanol “alkollü” içeceklerde kullanılan bir alkol çeşididir. Ancak bilimsel açıdan bakıldığında alkol, kimyasal yapısında hidroksil grubu içeren bir madde olarak anlaşılmaktadır. Bir hidroksil grubu oksijen ve hidrojenden meydana gelmektedir. Bu nedenle “alkolsüzdür” ifadesi ürün içerisinde herhangi bir çeşit alkol olmadığı şeklinde yorumlanmamalıdır.

Etanol, mükemmel bir çözücüdür. Ciltteki yağları kolaylıkla çözebilmektedir; bu sebeple ciltte kurutucu etkisi de olabilmektedir. Bazı tüketiciler bu etkiden hoşlanmıyor olabilir.

Bu belirtilen sebepler ya da kültürel tercihler nedeniyle bazı tüketiciler “alkolsüzdür” ifadesi içeren ürünleri kullanmayı tercih edebilmektedir.

Avrupa'da kozmetik bileşenleri ve bitmiş ürünler için hayvanlar üzerinde test yapılmamaktadır. Türkiye’de de benzer bir bakış açısına sahip olan sektörümüz ürün güvenliği konusunda alternatif bilimsel test yöntemlerinin geliştirilmesini desteklemektedir.

Bu ifadenin yasal olarak bir tanımı bulunmamasına karşın, ürünün cilt üzerinde denendiği ifade edilmektedir. Bir ürünün cilt ile uyumluluğunun test edilmesi için birçok farklı yöntem bulunmaktadır. Bu yöntemlerin uygulanma sürecine bir doktorun ya da dermatoloğun dâhil olması esas olarak gerekli değildir. Bu süreçlerde medikal bilgiye sahip kişilerden oluşan bir ekip değerlendirmeler yapmaktadır.

Diş macunu tüplerinin ve tüpte sunulan diğer tüm kozmetik ürün kategorileri için, uç kısmında yer alan koyu renkli kısma “fotosel işareti” denmektedir. Fotosel işareti, üretim esnasında tüplerin dolum sonrası uygun şekilde kapatılmasını sağlamak için kullanılmaktadır. Bu işaret ve algılayıcı sayesinde tüpün merkezlenmiş olarak durması için gerekli ayarlama yapılıp, sonrasında arka uçtaki yapıştırma işlemi yapılmaktadır. Algılayıcı / detektör zemin rengi ile zıt renkteki bir işarete ihtiyaç duyduğu için fotosel işaretleri görsel çalışmadaki renkler ve tüp zemininin rengi birlikte değerlendirilerek seçilmektedir. Sonuç olarak, ürün üzerinde fotosel işareti olarak kullanılan renklerin ürün içeriği ile ilgili bir anlam ve tanımlayıcı özelliği kesinlikle bulunmamaktadır.

Evet. Türkiye’de ve dünyada üretilen ve pazara sunulan bilinen markaların ürünleri insan sağlığı açısından güvenli olmak zorundadır, çünkü güvenli olmayan ürünler piyasaya sunulamaz. Bir ürünün güvenli olması, yasal zorunluluklar çerçevesinde belirlenmektedir. Türkiye’de satışa sunulacak olan tüm temizlik ürünleri ve deterjanlar, Ticaret Bakanlığının "Deterjanlar Hakkında Yönetmelik"i doğrultusunda piyasaya arz edilmektedir. Ürünlerin güvenliği ayrıca yetkili otoriteler tarafından yapılan piyasa gözetim ve denetim uygulamalarıyla da denetlenmektedir. Unutulmamalıdır ki, ürünlerin doğru ve güvenli kullanılması için tüketiciye de büyük görev düşmektedir. Tüketiciler her zaman satın aldığı ürünün etiketi okunmalı ve kullanım talimatlara uymalıdır.

Bu Yönetmeliğin amacı; piyasaya arz edilen deterjanların ve deterjanlarda kullanılan yüzey aktif maddelerin, insan sağlığı ve çevre üzerinde yaratabilecekleri olumsuz etkilere karşı yüksek seviyede koruma sağlamak ve serbest dolaşımlarını temin etmek üzere usul ve esasları düzenlemektir. Bu usul ve esaslar, aşağıdaki alanları kapsamaktadır:

Bu Yönetmelik; deterjanların ve deterjanlarda kullanılan yüzey aktif maddelerin piyasaya arz edilmesine ilişkin;

• Deterjanlarda bulunan yüzey aktif maddelerin biyolojik parçalanabilirliğine dair kuralları,

• Biyolojik parçalanabilirlik açısından yüzey aktif maddeler üzerindeki kısıtlamaları ya da yasaklamaları,

• İçerdikleri koku alerjenleri de dahil olmak üzere deterjanların etiketindeki ek bilgilere ilişkin kuralları,

• İmalatçıların Bakanlığa ve sağlık personeline ibraz etmek üzere bulundurması gereken bilgileri,

• Tüketicilere yönelik çamaşır deterjanlarında ve tüketicilere yönelik otomatik bulaşık makinesi deterjanlarında fosfat ve diğer fosfor bileşiği içeriğine dair kısıtlamaları, kapsar.

Temizlik ürünlerinde güvenlik değerlendirmeleri, kullanılacak ürün bileşenleri ile başlar. Bileşenlerin güvenliğini değerlendirmek amacıyla öncelikle bileşenlerin toksisiteleri incelenmektedir. Su dâhil tüm kimyasallar belirli koşullar altında toksik olabileceğinden, incelemelerde maruziyeti etkileyen bir dizi faktör göz önünde bulundurulmaktadır. Bu faktörler, bileşene maruz kalma süresi ve sıklığı, maruz kalma aşamasında bileşenin konsantrasyonu ile göz, deri veya yutma gibi maruziyetin meydana gelme yolu ve şeklinden oluşmaktadır. Ayrıca yapılan değerlendirmelerde ürünün hem normal şartlardaki kullanımı ile oluşan maruziyet hem de istem dışı maruziyet sonucu etkileri dikkate alınmaktadır.

Yapılan çevresel risk değerlendirmelerinde bileşenlerin tüm kaynaklardan oluşabilecek maruziyet konsantrasyonu tahmin edilmektedir. Bu konsantrasyon, ilgili mevzuat ile belirlenen bileşen için çevreye zarar vermediği belirlenen en yüksek konsantrasyon ile karşılaştırılmaktadır.

Hayır. Hava aromatize edici ürünler de diğer temizlik ürünlerinde olduğu gibi, tüketiciye sunulmadan önce yasal çerçevede tanımlanan güvenlik testlerine tabi tutulmaktadır. Bu ürünler Ticaret Bakanlığı ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından hazırlanan mevzuata uygun olarak üretilmekte ve satışa sunulmaktadır. Ayrıca ürünlerin güvenli kullanılması için tüketiciye de büyük görev düşmektedir. Tüketici her zaman satın aldığı ürünün etiketini okunmalı ve kullanım talimatlarına uymalıdır.

Evet. Ürün ambalajında belirtilen gramaj veya hacim bilgisi AB ile uyumlu olarak Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının "Hazır Ambalajlı Mamullerin Ağırlık ve Hacim Esasına Göre Net Miktar Tespitine Dair Yönetmeliği" uyarınca yönetmelik eklerinde belirtilen ölçüm ve etiketleme esaslarına göre uygulanmaktadır. Ürün etiketi üzerinde genellikle ağırlık ve hacim bilgisinin yanında bulanan "" işareti ile de tüketici iletişimi yapılmaktadır. Deterjan ve temizlik ürünleri sektöründeki firmaların temel sorumluluğu, üretim yerlerinde Bakanlık tarafından belirlenen ölçüm kurallarına uygun şekilde üretim yapmak ve dolum esnasında hesaplanan nominal yani idealde olması gereken değeri etiket üzerinde belirtmektir. Etiket üzerinde belirtilen nominal değerden mevzuatça izin verilen limitleri aşacak kadar eksik dolumu yapılan ürünler Bakanlık denetimleri esnasında tespit edilerek cezalandırılmaktadır.

Sıvı deterjan kapsülleri Avrupa’da ve Türkiye’de görece olarak yeni sayılabilecek bir ürün formudur. Bugün, dünyanın birçok ülkesinde sıvı deterjan kapsülleri her gün milyonlarca kişi tarafından kullanılmaktadır. Sıvı deterjan kapsülleri sayesinde tüketiciler en doğru miktarda deterjanı kullanabilmektedir. Böylelikle israfın önüne geçen bir kullanım sağlayan bu ürünler, aynı zamanda küçük paketleri sayesinde taşıma ve CO2 salımı konusundaki tasarruf imkânı ile sürdürülebilirlik açısından da oldukça önemlidir.

Evet. Diğer temizlik ve deterjan ürünleri gibi, sıvı deterjan kapsülleri de güvenli ürünlerdir. Tüketici güvenliği sektörün birincil önceliğidir. Ürün içeriğinde tüketici sağlığına zararlı olabilecek hiçbir bileşen yer almamaktadır. Türkiye’de pazara sunulan bu ürünler yasalar tarafından belirlenen gerekliliklere uygun şekilde üretilmekte ve satışa sunulmaktadır. Sektörün yanı sıra tüketiciler de kendi güvenlikleri için ürünleri kullanırken daima ürün etiketlerinde yer alan kullanım talimatlarını okumalı ve beklenmeyen bir durumda yine etiket üzerinde yer alan iletişim bilgilerini kullanarak üretici ile iletişime geçmelidir. Ürünler, çocukların erişemeyeceği yerde muhafaza edilmelidir.

Diğer temizlik ürünleri gibi çamaşır suları da ürün ambalajında yer alan kullanım talimatlarına uygun olarak kullanıldığı sürece insan sağlığı açısından güvenli ürünlerdir. Kamuda çamaşır deterjanlarının zehirli olduğu yönünde oluşturulan yanlış algının aksine bu ürünlerin toksisite oranı oldukça düşüktür. Çamaşır suyunun kansere yol açma riski taşıyor olması ise söz konusu değildir. Konu ile ilgili olarak Avrupa Komisyonu Sağlık ve Çevresel Riskler Bilimsel Komitesi (Scientific Committee on Health and Environmental Risks, SCHER) tarafından hazırlanan Sodyum Hipoklorit Hakkında Risk Değerlendirmesi Raporu gibi bilimsel araştırmalar ve Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (The International Agency for Research on Cancer, IARC) gibi yetkin bilimsel otoriteler de bunu teyit etmektedir. Ancak yinelemek gerekir ki, ürünlerin talimatlara uygun olarak kullanılması ve muhafaza edilmesi esastır ve tüketicilerin sorumluluğundadır. Tüketiciler, fiyat cazibesine kapılarak ismi belirsiz ya da açık olarak satılan ürünleri kesinlikle kullanmamalıdır.

Evet. Çamaşır suyunun kullanım amacına uygun şekilde kullanıldığı durumlarda çevreye olumsuz bir etkisi yoktur. Çamaşır suyu, kullanımının ardından gidere ulaşır ulaşmaz çözünme özelliğine sahiptir. Böylece çamaşır suyu, kanalizasyon arıtmasında varlık sürdürmediğinden yeraltı suyuna karışmaz. Ayrıca, çamaşır suyunun düşük yoğunluklarda bile etkin olması daha az tüketimine olanak sağlar ve bu da çevrenin sürdürülebilirliğine katkı sunmaktadır.

Hayır. Dünyanın hiçbir yerinde, yasal mevzuat ve uluslararası çevre-sağlık standartlarına uygun üretilen çamaşır sularının yasaklanması ya da toplatılması söz konusu değildir.